تاریخچه گیاهان دارویی در ایران

می توان گفت تاریخچه پزشکی و درمانی در ایران بر می گردد به دوران آریایی ها، که در حدود ۷۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح زندگی می کردند . خوب است بدانید اولین نوشته ها و نسخه های به دست آمده از گیاهان دارویی در تمدن های مهم دنیا نظیر ایران باستان، مصر، خاورمیانه، یونان باستان، هند و چین به ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد بر می گردد. داروهای گیاهی از قدیم طرفداران بسیاری داشته است.
دوران ما قبل اسلام و داروهای گیاهی
اولین پزشک آریایی به نام تریتا یا آترت نام داشته است او از دیدگاه زرتشت و اهورا مزدا شخصی پرهیزکار، دانا، کام کار، توانا بود که برای اولین بار، ناخوشی، تب و زخم نیزه را بازداشت. نام تریتا فقط در فرهنگ ایرانی ها نیامده است حتی در هندوستان نیز به عنوان اولین پزشک آریایی هم معرفی شده است. تریتا به عنوان اولین پزشک و جراح آریایی با گیاهان و خواص آن ها آشنایی بسیار فراوانی داشته. او برای درمان کردن بیماری ها از عصاره های گیاهانی که به دست خود استخراج می کرده، مورد استفاده قرار می داده است.
اگر بخواهیم از سایر افراد آریایی که در این عرصه فعالیت داشتند نام ببریم می توان به جمشید یا یما، فریدون یا تئا و… نام برد. یما و تراتااونا از اولین افرادی بودند که در ایران باستان توانستند بیمارانی که دچار مشکلات پوستی، استخوانی و دندانی بودند را از افراد سالم به راحتی تشخیص دهند.
در تمدن قدیمی ایرانی ها دو گیاه همیشه مهم و مورد مقدس بودند و آنها”مورد و انار” هستند و همیشه در بین مردم از ارزش بالایی برخوردار بودند چون باعث سلامت انسان و محیط زیست می شوند.
در تمدن های ایران باستان که در کتیبه های مربوط به زمان هخامنشیان آمده است، از زعفران به عنوان یک گیاه دارویی با خاصیت و کاربرد بسیار زیاد یاد شده است.
در این آثار، دیگر هم نام گیاهان دارویی مثل درخت میر، کرچک و سیر فروان به چشم می خورد، هم چنین سایر تمدن ها مثل: بابلیان، مادها، آشوریان و طب اسلامی مهد آغاز شروع پیشرفت ها در زمینه علم داروسازی گیاهی است.
کتاب قانون و داروهای گیاهی
یکی از ارزشمندترین منابع قدیمی طب سنتی کتاب قانون است که یکی از معروف ترین آثار پزشکی دنیا، به شمار می رود و به دست ابوعلی سینا پزشک و فیلسوف ایرانی نوشته شده است. ایشان در این اثر گران بها ۸۱۱ داروی گیاهی و همچنین خواص مهم درمانی آن ها را معرفی کرده است. با کمال افتخار هم می توان گفت که در حال حاضر اثر این دانشمند بزرگ ایران زمین به عنوان یکی از مهم‌ترین منابع در دانشگاه های پزشکی سرتاسر دنیا، مورد تدریس و مطالعه قرارگرفته و می گیرد.
امروزه هم مردم به داروهای گیاهی گرایش بیشتر پیدا کرده اند و هر روز هم افزایش پیدا می کند. مهمترین علت این گرایش را می توانیم به اثرات داروهای شیمیایی از یک طرف و همچنین ایجاد آلودگی های زیست محیطی از سوی دیگر دانست.
گیاهان دارویی در ایران
ایران یکی از هفت کشور آسیایی است که دارای انواع زیاد و مختلف گیاهان دارویی است. همچنین در سه دهه گذشته مردم ایران گرایش بیشتری نسبت به گیاهان دارویی دارند.
براساس آماری که انجام شده تا کنون در کشو رمان بیش از ۱۳۰نوع داروی گیاهی وجود دارد که منشا اصلی آن گیاهان است.
و امروزه هم تخمین زده شده است که ۷۵ هزار گیاه دارویی در سرتاسر جهان وجود داشته باشد و تا کنون هم ۵۰۰۰ داروی گیاهی توسط صنایع دارویی جهان ساخته شده و به بازار عرضه می شود.
در بین کشور های جهان فقط چند کشور آسیایی بیشترین تعداد و تنوع گونه های گیاهی شفا بخش را متعلق به خود کرده اند و آنها عبارتند از: کشور های چین، اندونزی، هند، برمه ، تایلند، مالزی و ایران است .
در ایران هم مثل کشور های آسایی دیگر هم گیاهان دارویی زیادی وجود دارد که بسیاری از پزشکان و همچنین کارشناسان علوم گیاهی باور دارند که می توان از آن ها در چرخه درمان هم مورد استفاده قرار داد و به عنوان مثال گران ترین گیاه جهان یعنی زعفران در ایران می روید

برچسب ها :